الآخوند الخراساني ( مترجم وشارح : مهركش احسان )
274
غاية السؤول في شرح كفاية الأصول ( فارسى )
ميان مشهور و آقاى وحيد بهبهانى اختلاف است ، جناب آقاى وحيد بهبهانى قائلنداند كه اجزاء در عنوان صدق الاسم و مسمى دخالت دارند و اخلال به جزء باعث از بين رفتن ماهيت مىشود اما شروط در عنوان صدق الاسم و مسمى دخالتى ندارند ، اما جناب آقاى آخوند مىفرمايند هم شروط و هم اجزاء در عنوان صدق الاسم و مسمى دخيل بوده و اخلال به هريك از شروط و اجزاء باعث از بين رفتن مسمى و ماهيت مىشود و دليل اين مطلب هم از ادلة قائلين به صحيح معلوم مىشود زيرا صحيحىها با ادله تبادر ، صحت سلب و اخبار ثابت كردند كه عنوان صلاة مثلا براى تام الاجزاء و شرائط وضع شده نه درخصوص اجزاء ، و همچنين صحيحىها در بيان تصوير قدر جامع گفتند كه اين قدر جامع از آثار و خواص نماز مثل ناهى عن الفحشاء ، و قربان كل تقى بودن ، . . . شناخته مىشود و معلوم است كه اين آثار و خواص فقط شامل نمازى است كه تمام اجزاء و شرائط را دارا باشد نه نمازى كه فقط از اجزاء تشكيل شده و فاقد شروط مىباشد . « 1 »
--> ( 1 ) - براى جزء مستحب كه در قسم پنجم ذكر شد چند ثمره بيان شده است : الف - اگر كسى در سلام نماز بود و در صحت صلاة شك كرد ، اگر قائل باشيم سلام نماز مستحب در واجب است ، قاعدة فراق جارى مىشود زيرا در اين هنگام با تشهد فراغ از نماز محقق شده و قوام نماز هم به سلام نمىباشد . اما اگر قائل شديم كه سلام مستحب است قاعده فراغ جارى نمىشود و شخص بايد مستلزم شود كه آن مورد مشكوك را جبران كند زيرا طبق فرض سلام جزء مستحب براى نماز حساب مىشود و هنوز فراغ از نماز حاصل نشده است . ب - ثمرهى دوم اين است كه اگر كسى قنوت فاسد انجام دهد و ما قائل باشيم كه قنوت جزء مستحب نيست بلكه از قبيل مستحب در واجب مىباشد ، فساد قنوت ، موجب فساد نماز نمىشود زيرا قنوت ربطى به امر صلاة ندارد بلكه چنين شخصى امر صلاة را بوسيله اتيان ساير اجزاء امتثال كرده و امر قنوت را مخالفت نموده است و قنوت هم مستقل از نماز مىباشد و فساداش به فساد صلاة سرايت نمىكند . -